ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ကမၻာ့လူဦးေရေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားသို႔တက္ေရာက္ အဖြင့္အမွာစကားေျပာၾကား

Printer-friendly versionSend by email

 

 

ေနျပည္ေတာ္ ဇူလိုင္ ၁၁

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ကမၻာ့လူဦးေရေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ယေန႔မြန္းလြဲ ၂ နာရီ တြင္ ေနျပည္ေတာ္ ဟိုတယ္ဇုန္ရွိ သဂၤဟဟိုတယ္၌က်င္းပရာ ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြ တက္ေရာက္ အဖြင့္အမွာစကား ေျပာၾကားသည္။

အခမ္းအနားသို႔ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေက်ာ္ေဆြ၊ ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးရဲေအာင္၊ ေဒါက္တာေဖျမင့္၊ သူရဦးေအာင္ကို၊ ဦးသိန္းေဆြ၊ ေဒါက္တာ မ်ဳိးသိမ္းႀကီး၊ ျပည္ေထာင္စုရာထူး၀န္အဖြဲ႕ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ၀င္းသိမ္း၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံျခားသံအမတ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ သံတမန္မ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာအႀကီးအကဲ မ်ား၊ သူနာျပဳႏွင့္သားဖြားဆရာမမ်ား၊ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ား၊ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ INGOs, NGOs မ်ားမွကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဖိတ္ၾကား ထားသူမ်ားႏွင့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။

အခမ္းအနားတြင္ ဒုတိယသမၼတက ကမၻာ့လူဦးေရ သန္း (၅ဝဝ၀)ျပည့္သည့့္ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ (၁၁)ရက္ေန႔ကို ကုလသမဂၢက ကမၻာ့လူဦးေရေန႔အျဖစ္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ စတင္သတ္မွတ္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးတြင္ အေရးတႀကီးေျဖရွင္းရမည့္ လူဦးေရ ဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားကို အာ႐ုံစိုက္မိလာေစရန္အတြက္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ကစ၍ “ကမၻာ့လူဦးေရေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနား”ကို ႏွစ္စဥ္က်င္းပခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ပါေႀကာင္း။ ယခုႏွစ္ ကမၻာ့လူဦးေရေန႔ ၏ ေဆာင္ပုဒ္မွာ “လူ႔အခြင့္အေရးအေျခခံလို႔ မိသားစုစီမံကိန္း ေဖာ္ေဆာင္စို႔” ျဖစ္ပါေႀကာင္း၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနျဖင့္လည္း အေရးႀကီးသည့္ ယခုကဲ့သို႔ အထိမ္းအမွတ္ေန႔ အခမ္းအနားမ်ားကို ႏွစ္စဥ္ က်င္းပျပဳလုပ္လ်က္ရွိပါေႀကာင္း။

မိသားစုစီမံကိန္းေဖာ္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ လိုခ်င္သည့္ ကေလးအေရအတြက္ကို ရယူ ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး သားဆက္ျခားကာလကိုလည္း ဆုံးျဖတ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိသားစု စီမံကိန္းကို လက္လွမ္းမီ ရယူႏိုင္မည္ဆိုပါက သားဖြားမိခင္ေသဆုံးမႈကို (၃၀)ရာခိုင္ႏႈန္းထိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး အသက္(၅)ႏွစ္ေအာက္ကေလး ေသဆုံးမႈကိုလည္း (၂၁)ရာခိုင္ႏႈန္း ထိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ လူဦးေရႏွင့္အိမ္အေၾကာင္းအရာ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသအတြင္းတြင္ သားဖြားမိခင္ ေသဆုံးမႈႏႈန္း အျမင့္ဆုံးႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္ ပါဝင္ေနၿပီး ကေလးအရွင္(၁)သိန္း ေမြးဖြားတိုင္း မိခင္(၂၈၂) ဦး ေသဆုံးလ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ႏွစ္စဥ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိခင္(၂၇ဝဝ)ခန္႔သည္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ႏွင့္ ကေလးေမြးဖြားစဥ္တြင္ ေသဆုံးေနသည္ဟုစာရင္းမ်ားအရ သိရွိ ရပါေၾကာင္း၊ သားဖြားမိခင္ေသဆံုးမႈ အေရအတြက္တြင္ သားပ်က္/သားေလွ်ာျခင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ား ေသဆံုးႏႈန္း၏ (၁၂) ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး မိခင္ေသဆုံးရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ သားပ်က္/သားေလွ်ာျခင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမွာ တတိယအမ်ားဆံုး ျဖစ္သည္ဟုသိရွိရပါေၾကာင္း၊ အသက္(၁၅)ႏွစ္မွ (၁၉)ႏွစ္အတြင္း အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားသည္သားပ်က္/သားေလွ်ာႏႈန္း အျမင့္ဆုံးႀကဳံေတြ႕ေနရၿပီး မိခင္ႏွင့္ေမြးကင္းစ ကေလးေသဆုံးမႈမ်ား၊ နာမက်န္းျဖစ္မႈမ်ားကို ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ မိခင္ႏွင့္ကေလး ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ အသိပညာေပးလုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ေဆာင္႐ြက္ ၾကရန္လိုအပ္ၿပီး ယင္းႏွင့္တိုက္႐ိုက္ဆက္စပ္ေနသည့္ မိသားစုစီမံကိန္းႏွင့္ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ား အရည္အေသြးပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ႏွင့္ လူတိုင္းလက္လွမ္းမီေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးရန္လည္း လိုအပ္ပါေၾကာင္း။

ကုလသမဂၢ၏ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈအရ ယေန႔ကမၻာ့လူဦးေရသည္ (၇ ဒသမ ၆) ဘီလီယံခန္႔ ရွိေနၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၃၀ တြင္ ေနာက္ထပ္ (၁)ဘီလီယံတိုးလာၿပီး ခရစ္ႏွစ္ ၂၁ဝဝ တြင္ (၄)ဘီလီယံ ထပ္မံတိုးလာလိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၾကပါေၾကာင္း၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံအမ်ားစုတြင္ ကေလးေမြးဖြားႏႈန္းျမင့္မားေနၿပီး ကေလးေမြးဖြားႏႈန္းျမင့္မားျခင္း သည္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပါေၾကာင္း၊ ယေန႔ကာလတြင္ လူဦးေရတိုးႏႈန္းကို ေလွ်ာ႔ခ်ရန္ နည္းလမ္းမ်ားစြာရွိေနသည့္အထဲမွ အထိေရာက္ဆုံး နည္းလမ္းတစ္ခုမွာ "မိသားစုစီမံကိန္းနည္းလမ္းမ်ား"ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အသုံးခ်ႏိုင္ေစရန္ ပံ့ပိုးေပးျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ေကာက္ယူခဲ့သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံလူေနမႈဘဝႏွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္အလက္စစ္တမ္းအရ အိမ္ေထာင္သည္အမ်ိဳးသမီး (၅၂)ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ မိသားစု စီမံကိန္းနည္းလမ္းမ်ားကို အသုံးျပဳလ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါ (၅၂)ရာခိုင္ႏႈန္း အနက္ ေခတ္မီနည္းလမ္းမ်ားကို အသုံးျပဳမႈမွာ (၅၁)ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး (၁)ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ မိ႐ိုးဖလာနည္းလမ္းကိုသာ အသုံးျပဳေနသည္ဟုသိရွိရပါေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ မ်ိဳးဆက္ပြားႏိုင္ သည့္ အသက္အ႐ြယ္အတြင္းတြင္ရွိသည့္ အိမ္ေထာင္သည္အမ်ိဳးသမီး (၁၆)ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေခတ္မီသားဆက္ျခားနည္းလမ္းမ်ား သုံးခ်င္ေသာ္လည္း အသုံးျပဳႏိုင္မႈမရွိျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ သည္ အမ်ိဳးသမီး (၅)ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ကေလး တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးအၾကား အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တစ္ခုျခားလိုျခင္း၊ အိမ္ေထာင္သည္အမ်ိဳးသမီး (၁၁)ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေမြးဖြားမႈကိုကန္႔သတ္ လိုျခင္းစသည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာရွိေနသည္ကိုလည္း သိရွိ ရပါေၾကာင္း။

မိသားစုစီမံကိန္း ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ လူမႈေရးႏွင့္စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ားကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစၿပီး အမ်ိဳးသားမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ကေလးမ်ား၏ လူမႈဘဝကို လည္း ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိသားစုစီမံကိန္းမ်ား ေဖာ္ေဆာင္မည္ဆိုပါက သားဖြားမိခင္မ်ား၊ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားအခ်ိန္မတိုင္မီ ေသဆုံးမႈကို ကာကြယ္ေပးျခင္း၊ နာမက်န္းမႈႏွင့္ မသန္စြမ္းမႈအေျခအေနမ်ားကို ကာကြယ္ေပးျခင္း၊ လုပ္သားအင္အားစုတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပိုမို ပါဝင္လာေစျခင္းမွတစ္ဆင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈကို ေလွ်ာ႔ခ်ေပးျခင္း၊ ကေလးမ်ားတြင္ အာဟာရဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဆိုင္ရာ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ျဖစ္ထြန္း ေစျခင္း၊ စာသင္ၾကားခြင့္ပိုရရွိေစျခင္းျဖင့္ ပညာတတ္ကေလးငယ္မ်ား ပိုမိုမ်ားျပားလာ ေစျခင္း၊ ပိုမိုက်န္းမာေပ်ာ္႐ႊင္သည့္ မိသားစုအေျခအေနမ်ား ဖန္တီးေပးႏိုင္ျခင္း၊ မိခင္ႏွင့္ ကေလးက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ကုန္က်စရိတ္မ်ားႏွင့္ အျခား ဆက္စပ္စရိတ္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံ၏ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္တင္ေရးတို႔တြင္ အေထာက္အပံ့ ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ထုိ႔ျပင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈပန္းတိုင္ (၃)အရ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္ မွာ မ်ိဳးဆက္ပြားက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို လူတိုင္းလက္လွမ္းမီ ရရွိေစေရး၊ မိသားစုစီမံကိန္းဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိေစေရးႏွင့္ ပညာျပန္႔ပြား ေရး၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္မဟာဗ်ဴဟာမ်ား၊ အစီအစဥ္မ်ားခ်မွတ္ရာတြင္ မ်ိဳးဆက္ပြားက်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာမ်ားပါဝင္ေရး စသည္တုိ႔ရရွိေစရန္အတြက္ စဥ္ဆက္မျပတ္ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈဆိုင္ရာ ထိပ္သီး အစည္းအေဝးတြင္ သေဘာတူညီခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ယခုကဲ့သို႔အခမ္းအနားမ်ိဳး က်င္းပရသည့္အတြက္ မိသားစုစီမံကိန္း၏ အေရးပါမႈ မ်ားကို သတိျပဳမိလာေစၿပီး အေဆာတလ်င္ေဆာင္႐ြက္သြားရမည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈဆိုင္ရာ ကတိကဝတ္မ်ားကို ျပန္လည္အမွတ္ရေစႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီႏွင့္ ဇနီးေမာင္ႏွံမ်ားတြင္ မိသားစုအ႐ြယ္အစား ဆုံးျဖတ္ရန္အတြက္ အခြင့္ အေရးရွိၿပီး အဆိုပါ အခြင့္အေရးမွာ သားဖြားမိခင္မ်ားေသဆုံးမႈႏွင့္ နာမက်န္းျဖစ္မႈမ်ားကို ေလွ်ာ႔ခ်ရန္အတြက္ အေရးႀကီးသည့္ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၊ ကုလသမဂၢလူဦးေရရန္ပုံေငြအဖြဲ႕ႏွင့္ မိခင္ႏွင့္ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္းတို႔ပူးေပါင္း၍ မိသားစုစီမံကိန္းျမႇင့္တင္ျခင္း၊ သားဆက္ျခား ေဆးဝါးမ်ားျဖန္႔ေဝျခင္း၊ ပညာေပးေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ မိသားစုစီမံကိန္းဆိုင္ရာဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ေပးျခင္းတို႔ကိုေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိၿပီး ေစတနာ႔ဝန္ထမ္းမ်ားကလည္း လူထုအေျချပဳ အသိ ပညာေပး လႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈရရွိႏိုင္သည့္ေနရာမ်ားကို လမ္းၫႊန္ေပးမႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္ေပးေနသည္ကုိ သိရွိရပါေၾကာင္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးကိုအေျခခံသည့္ မိသားစုစီမံကိန္းမ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံျခင္း၏အေရးပါမႈကို မီးေမာင္းထိုးျပႏိုင္ရန္အတြက္ ႏိုင္ငံတကာအသိုက္အဝန္း ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိၿပီး လူဦးေရဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားတြင္ အစိုးရႏွင့္အတူ ျပည္တြင္းျပည္ပမွဆက္စပ္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ပူးေပါင္း ပါဝင္ကူညီလာေစေရးအတြက္လည္း ဝုိင္းဝန္းႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ၾကပါရန္ တုိက္တြန္းလုိပါေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ေနာက္ အလုပ္သမား၊ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႕အင္အားဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးသိန္းေဆြက “Family Planning is a Human Right” “လူ႔အခြင့္ အေရးအေျခခံလုိ႔ မိသားစု စီမံကိန္းေဖာ္ေဆာင္စို႔” ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ရွင္းလင္းတင္ျပသည္။

ယင္းေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢလူဦးေရရန္ပုံေငြအဖြဲ႕မွ ေခတၱဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ Ms. Kaori Ishikawa က ကမၻာ့လူဦးေရေန႔အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ရွင္းလင္းေျပာၾကားသည္။ ထုိ႔ေနာက္ မိသားစုစီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဗီြဒီယိုႏွင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ကမၻာ့လူဦးေရေန႔ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္သည့္ “လူ႔အခြင့္အေရး အေျခခံလုိ႔ မိသားစုစီမံကိန္း ေဖာ္ေဆာင္စို႔” “Family Planning is a Human Right” ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ Animation Video Clip တုိ႔ကို ျပသၾကသည္။

အခမ္းအနားအၿပီးတြင္ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားသည္ ခန္းမအတြင္း ခင္းက်င္းျပသထား သည့္ ကမၻာ့လူဦးေရေန႔အထိမ္းအမွတ္ ျပခန္းငယ္မ်ားကုိ လွည့္လည္ၾကည့္ရႈအားေပး ခဲ့ၾကသည္။